KONAKLAMA-SEYAHAT ve YİYECEK–İÇECEK HİZMETLERİ ALANI
                           (TURİZM VE OTELCİLİK)

A. KONAKLAMA VE SEYAHAT HİZMETLERİ ALANI

Günümüzde turizm sektörünün ekonomik, sosyal ve toplumsal açıdan kazandığı önem her geçen gün artmaktadır. Turizm sektörü, küresel düzeyde hızla değişen pazar ve rekabet koşulları nedeniyle sürekli ve dinamik bir gelişim içindedir. Bu rekabet koşulları altında gelecek yıllarda hedeflenen yatak kapasitesine ulaşabilmek için uygun nitelikli mesleki eleman ihtiyaçlarını karşılayacak eğitim politikalarının geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu hedefler doğrultusunda turizm  stratejik bir sektör olarak ülkelerin yakın ilgisini çekmekte ve bu sektör için devletler olarak özel planlamalar yapılmakta. Sektörün korunması ve rekabet gücünün geliştirilmesi için özel politikalar uygulamaktadır. Turizm sektöründe ara eleman, orta kademe yöneticisine ve üst düzey yöneticilere ciddi şekilde ihtiyaç olduğu bilinmektedir. Ayrıca konaklama hizmetlerine yönelik reklam ve sigorta hizmetleri, oto kiralama şirketleri, konaklama destek hizmetleri, satış ve satış sonrası hizmetlere paralel hizmetler de düşünüldüğünde iş kolunun geniş boyutta dolaylı istihdama yol açtığı da bir gerçektir. Konaklama-Seyahat Hizmetleri alanının yapısal özelliğinden kaynaklanan tarzı nedeniyle, otomasyona geçme olanaklarının son derece sınırlı olması insan faktörünü ön plana çıkarmaktadır. Çağdaş turizmin gereği; istihdam edilen personelin meslekî formasyonunun ve öğrenim düzeylerinin yüksek olması, kaliteli hizmetin sağlanmasını, hizmet alan ile arasındaki ilişkilerin nitelikli olarak gerçekleşmesini doğurmaktadır.

B. ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER

- Ön Büro Elemanılığı (Resepsiyonist)
- Kat Elemanlığı
- Operasyon elemanlığı
- Rezervasyon elemanlığı

ÖN BÜRO ELEMANI (RESEPSİYONİST)

Tanımı
Tesis yönetiminin belirlediği prosedüre uygun olarak konukları karşılama, etkili ve verimli bir şekilde oda satışı yapma, konuk istek ve şikâyetleriyle ilgilenme, göreviyle ilgili raporları hazırlayabilme bilgi ve becerisine sahip sorumluluk alan nitelikli kişidir.
Görevleri
- Ön büroda hazırlık yapmak.
- Konuk ilişkilerini yürütmek.
- Ön büroda danışma ve santral hizmetlerini yürütmek.
- Rezervasyon ile ilgili işlemleri yürütmek.
- Konuk giriş işlemlerini yapmak.
- Vardiya işlemleri yürütmek.
- Konuk çıkış işlemlerini yapmak.
- Gece kontrolörlüğü yapmak.
- İstatistiki raporlar hazırlamak.

KAT ELEMANI

Tanımı
Kat hizmetleri departmanın da, konaklama tesisi standartlarına uygun kalitede
temizlik ve düzeni, kişiye özel hizmetleri, bölümü ile ilgili tüm işlerin yapılmasını
sağlayacak bilgi ve beceriye sahip olan sorumluluk sahibi nitelikli kişidir.

Görevleri
- Kat hizmetlerinde organizasyon yapmak.
- Oda hazırlığı yapmak.
- Gün içi hizmetleri yürütmek.
- Çamaşırhane hizmetlerini yürütmek.
- Periyodik temizlik ve bakım hizmetlerini yürütmek.

OPERASYON ELEMANI

Tanımı
Gerektiğinde transformen ile tur animatörünün bütün görev ve sorumluluklarını
yerine getiren günlük, haftalık tur programları hazırlayan, havaalanında konukları karşılayıp havaalanı işlemlerine yardımcı olan, konukların transferler için alınış ve dağıtım saatlerini belirleme bilgi ve becerisine sahip sorumluluk alan nitelikli kişidir.
Görevleri
- Acente operasyonlarını gerçekleştirmek.
- Konukla iletişim kurmak.
- İş öncesi hazırlık yapmak.
- Dosyalama yapmak.
- Günlük-haftalık tur programları hazırlamak.
- Konukları karşılayıp havaalanı işlemlerine yardımcı olmak.
- Transferler için alınış ve dağıtım saatlerini ayarlamak.
- Transferlerin zamanında gerçekleşmesini sağlamak.
- Tura çıkacak araç ve rehberi belirlemek.
- Tur programı hazırlamak.
- Ülke kültürünü tanıtmak.
- Bilgisayar paket programlarını kullanmak.

REZERVASYON ELEMANI

Tanımı
Tur operatöründen gelen rezervasyon taleplerine göre ilgili işletmelerle bağlantıya geçerek gerekli rezervasyonları yapan, konukların konaklama işletmelerinde rezervasyon ile ilgili sorunlarını çözme bilgi ve becerisine sahip, ileri düzeyde yabancı dil bilen, sorumluluk alan nitelikli kişidir.
Görevleri
- Acente rezervasyon operasyonlarını gerçekleştirmek
- Gerektiğinde konukla iletişim kurmak
- İş öncesi hazırlık yapmak
- Dosyalama yapmak
- Rezervasyon talep listelerini tur operatöründen almak
- İlgili işletmelerle bağlantıya geçerek rezervasyonun yapılmasını sağlamak ve
konfirmelerini (onay) almak
- Tamamlanan rezervasyonu tur operatörüne bildirmek
- Konukların rezervasyon ile ilgili sorunlarını çözmek
- Rezervasyonlar ile ilgili bilgileri operasyon departmanına bildirmek
- Bilgisayar paket programlarını kullanmak

 C. MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER

Bu alandaki mesleklerde çalışmak isteyenler;
- Sabırlı ve düzenli,
- Zamanında iş yapmaktan hoşlanan,
- Saygılı, nazik, güler yüzlü, hoş görülü, soğukkanlı,
- İş arkadaşları ile uyumlu çalışan,
- Türkçeyi iyi konuşan ve yazan kişiler olmaları gerekmektedir.
Ön Büro Elemanı ve Kat Elemanı Mesleklerinde Aranan Özellikler
- Tertipli ve düzenli olmak
- Zamanında iş yapmaktan hoşlanmak
- Türkçe yi iyi konuşmak ve yazmak
- Bilgisayar, faks, fotokopi vb. makineleri kullanmak
- Doğru yazılı ve sözlü anlatım yapmak
- Düşünceleri açık aktarabilmek
- Güler yüzlü hoş görülü olmak
- Başkaları ile çalışabilme uyumu olmak
- Sorumluluk duygusuna sahip olmak
Operasyon Elemanı ve Rezervasyon Elemanı Mesleklerinde Aranan Özellikler
- Düzgün ve sağlıklı bir yapıya sahip olmak,
- Dış görünümüne dikkat etmek,
- Temiz ve bakımlı olmak,
- Tertipli ve düzenli olmak,
- Zamanında iş yapmaktan hoşlanmak,
- Telefon, bilgisayar, faks, fotokopi vb. makineleri kullanmak,
- Saygılı, nazik, güler yüzlü,hoş görülü,soğuk kanlı olmak,
- İş arkadaşları ile uyumlu çalışmak,
- Bir grubun sorumluluğunu üstlenebilecek güven ve cesarete sahip olmak,
- Düzgün, anlaşılır konuşmak ve yumuşak ses tonuna sahip olmak,
- İnsanlarla iyi iletişim kurmak, düşüncelerini aktarabilmek, pratik çözümler
üretebilmek, yaratıcı olmak,
- İkna yeteneği yüksek dışa dönük olmak,
- Dikkatli olmak, ayrıntıları algılayabilmek,
- En az bir yabancı dili iyi derecede bilmek,
- Gezmeyi sevmek, yeni insanlarla tanışmaktan ve değişiklikten hoşlanmak

D. ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Ön Büro Elemanı Çalışma Ortamları
Ön büro elemanları işletmelerin giriş bölümlerinde daima göz önünde görev yaparlar. Ön büro elemanı insanlarla etkileşim hâlinde çalışır. Misafirlere hizmetin çok değişik alanlarda verilmesi koordineli çalışmayı zorunlu kılar. Misafirlerle, işletme personeliyle, etkileşimde bulunurlar.
Operasyon Elemanı ve Rezervasyon Elemanı Mesleklerinin Çalışma Ortamları
Meslek elemanları genellikle büro ortamında çalışırlar. Ancak tur programları ve
Transferler için seyahate çıkabilirler. Yerli ve yabancı misafirlele, turist rehberleriyle, seyahat şirketleriyle iletişim hâlinde çalışırlar. Çalıştıkları mesleğe göre büro ortamında, hava alanında ya da tarihî ve turistik yerlerde görev yaparlar. Büroda çalışanlar genellikle oturarak, büro dışında çalışanlar ise sürekli seyahat hâlinde, hareket hâlinde çalışırlar. İşletmelerle, yerli ve yabancı misafirlerle, otel personeli ile iletişim hâlindedirler.

YİYECEK – İÇECEK HİZMETLERİ ALANI

A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ

Yiyecek ve içecek hizmetleri olan otel, restoran, kafeterya, bar, pastane, toplu beslenme kurumları, vb. yerlerde hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun olarak yiyecek ve içeceklerin servise hazır hale getirilip misfire sunulduğu hizmet alanıdır. Turizm sektöründeki gelişmelerin yanı sıra, toplumdaki sosyo-kültürel ve ekonomik değişimler; insanların birçoğunun ev dışında hazırlanmış yiyeceklerle beslenmelerine ve yiyecek içecek hizmetleri alanının hızla gelişmesine sebep olmuştur. Yiyecek içecek hizmetlerinin sunulduğu yerlerde besinlerin hazırlanması ve servisinde görevli olan personelin mutfak hijyeni konusunda eğitimli ve bilgili olması hem hizmet verilen yerin kalitesi ve sürekliliği hem de tüketici sağlığının korunması açısından çok önemlidir. Küçük bir ihmal yüzlerce insanın sağlığını bozarak besin zehirlenmelerine yol açabilmektedir. Ülkemizde yiyecek içecek hizmetleri alanında faaliyet gösteren pek çok işletme vardır. Kamu ve özel sektörde çalışanlara yemek servisi yapılan mutfakların yanı sıra çeşitli fabrikalar, işyerleri, restoranlar, oteller, barlar, fastfood tüketimi yapılan yerler vb. bunların içinde yer alır. Yiyecek içecek hizmetleri hızlı bir gelişim ve değişim göstererek dünyada ve ülkemizde önemli bir istihdam alanı hâline gelmiştir. Bu alanda; rekabet koşullarına ayak uydurabilmek için sektörün istediği yeterlikleri kazanmış, dünya standartlarında hizmet verecek kaliteli insan gücüne ihtiyaç duyulmaktadır. Ulaşım sektöründeki yolcu hareketlerindeki artış ve yolcu hizmetlerinin önem kazanması, hosteslik mesleğinin gelişmesine ve istihdam alanlarının artmasına neden olmuştur. Hostesler seyahat sırasındaki yolcu hizmetlerinin yanı sıra yiyecek içecek hizmetlerini de vermektedirler. Bu ortak yeterlikleri sebebiyle de hosteslik mesleğinin yiyecek içecek hizmetleri alanı içinde yer alması uygun görülmüştür. Yiyecek içecek hizmeti veren yerlerde, her aşamada hijyen ve sanitasyon kurallarının sağlanarak güvenli gıda sunumunun gerçekleştirilmesi ile kaliteli bir hizmetin yapılması halk sağlığı açısından çok önemlidir.

B. ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER

- Aşçılık
- Pastacılık
- Servis elemanlığı(Garson)
- Barmenlik/Barmaid
- Hostluk/Hosteslik
Bu meslek elemanlarının dışında Sos Aşçısı, Sıcak Yemek Aşçısı, Soğuk Yemek Aşçısı, Barlar Şefi, Bar Kaptanı, Şarap Servis Elemanı, gibi meslekler bulunmaktadır. Host/Hosteslik meslek dalında da Uçak Hostesi, Yer Hizmetleri Hostesi, Fuar/Kongre Hostesi meslekleri yer almaktadır.

 MUTFAK ELEMANI (AŞÇI)

Tanımı
Mutfak araç, gereç ve ekipmanlarını kullanarak hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun bir şekilde yiyecek ve içecekleri servise hazır hale getiren nitelikli meslek elemanıdır.
Görevleri
- İş organizasyonu yapmak.
- Hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun çalışma ortamı hazırlamak.
- Standart yemek tarifesine uygun mönüleri planlamak.
- Kahvaltıyı servise hazır hale getirmek.
- Çorba ve sosları servise hazır hale getirmek.
- Et ve tavuk yemeklerini servise hazır hale getirmek.
- Su ve deniz ürünleri yemeklerini servise hazır hale getirmek.
- Kuru baklagil yemeklerini servise hazır hale getirmek.
- Sebze yemeklerini servise hazır hale getirmek.
- Salata ve salata soslarını servise hazır hale getirmek.
- Pilav ve makarnaları servise hazır hale getirmek.
- Hamur kullanılarak yapılan yemekleri servise hazır hale getirmek.
- Çeşitli tatlıları ve börekleri servise hazır hale getirmek.
- Açık büfe yiyeceklerini servise hazır hale getirmek.
- Hazırlanan ürünlerin duyusal değerlendirilmesini yapmak.
- Alanındaki araç ve ekipmanları kullanmak ve bakımını yapmak.
- Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek

PASTACI

Tanımı
Pastane mutfağı araç, gereç ve ekipmanlarını kullanarak hijyen ve sanitasyon
kurallarına uygun pasta ürünlerini hazırlayan, süsleyen ve servise hazır hale getiren
nitelikli meslek elemanıdır.
- İş organizasyonu yapmak.
- Hijyen ve sanitasyon kurallara uygun çalışma ortamı hazırlamak.
- Hamur tekniklerini uygulayarak (kıyılarak, çırpılarak, özleştirilerek,
mayalandırılarak vb.)ürünler hazırlamak.
- Kremalar, şuruplar ve iç malzemeler hazırlamak.
- Yaş pasta çeşitlerini ve özel gün pastalarını hazırlamak.
- Sütlü ve şuruplu tatlı çeşitlerini hazırlamak.
- Pasta ürünlerini süslemek ve servise sunmak.
- Alanındaki araç ve ekipmanları kullanmak ve bakımını yapmak.
- Gerektiğinde ürünlerin satışını yapmak.
- Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

SERVİS ELEMANI (GARSON)

Tanımı
Yiyecek ve içecek hizmetlerinin verildiği yerlerde servis ön hazırlıkları, sipariş alma, yiyecek ve içeceklerin servisi, hesabın takdimi ve tahsili işlerini yapan nitelikli meslek elemanıdır.
Görevleri
- İş organizasyonu yapmak.
- Servis öncesi hazırlıkları yapmak.
- Konuk kabul ve uğurlama işlemlerini yapmak.
- Yiyecek ve içeceklerin siparişini almak.
- Çeşitli yöntemlerle yiyeceklerin servisini yapmak.
- Özel servis gerektiren yiyeceklerin servisini yapmak.
- İçecek servisi yapmak.
- Servis sonrası işlemleri yürütmek.
- Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

BARMEN

Tanımı
Barda ön hazırlıkları, içecek hazırlama ve servisi, hesabın takdimi ve tahsili işlerini
yapan nitelikli meslek elemanıdır.
Görevleri
- İş organizasyonu yapmak.
- Bar ön hazırlıklarını yapmak.
- Konuk kabul ve uğurlama işlemlerini yapmak.
- Sipariş almak.
- Alkollü ve alkolsüz içeceklerin servisini yapmak.
- Kokteyl çeşitlerini hazırlamak ve servisini yapmak.
- Barda animasyon faaliyetlerini yapmak.
- Hesabı hazırlamak ve tahsilini yapmak.
- Konuk tiplerine ve olağandışı durumlara uygun davranmak.

HOST/HOSTES

Tanımı
Fuar/kongre, havayollarında seyahat öncesi, sonrası ve seyahat sırasındaki yolcu/müşteri hizmetlerini ve servis hizmetlerini yapan nitelikli meslek elemanıdır.
Görevleri
- İş organizasyonu yapmak.
- Hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun çalışma ortamı hazırlamak.
- Fuar/kongre öncesi hazırlıkları yapmak
- Fuar/kongrelerde müşteri hizmetlerini yürütmek
- Fuar/kongrede stant hizmetlerini yürütmek
- Havaalanında rezervasyon, bilet işlemlerini ve yer hizmetlerini yapmak
- Protokol ve görgü kurallarına uygun olarak uçuş ekibi ve yolcularla etkili iletişim kurmak
- Anons hizmetlerini yürütmek
- Havacılık terminolojisi ile iletişim sağlamak
- Meteorolojik gelişmelerin etkilerine göre kabin önlemlerini almak
- Seyahat sırasında temel ilk yardım yapmak

C. MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER

Yiyecek İçecek Hizmetleri alanında yer alan meslekleri seçecek kişilerin mesleklerin gerektirdiği niteliklere sahip olması, çalışma hayatındaki başarılarında önemli olacaktır. Yiyecek içecek sektöründe çalışmak isteyenler; Yiyecek-içecekle ilgili konulara ilgi duyan, Tat ve koku alma duyumları gelişmiş,Temiz,titiz, dikkatli çalışan,Sorumluluk sahibi,Hızlı hareket edebilen,Planlama ve uygulama yeteneğine sahip, İş güvenliğine dikkat eden,Araştırmacı ve yaratıcı,İnsanlarla iyi iletişim kurabilen, düzgün bir fiziksel yapıya sahip olan kişiler olmalıdır. Güzel konuşan, dikkatli, temiz, titiz, düzenli, mesleki eğitim almış olması gereklidir.

D. ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Bu alandaki meslek elemanları, işletmelerin mutfak, servis alanı, restauran/lokanta, pastane, kafeterya gibi kapalı mekanlarında yada açık hava bahçe mekanlarında gerektiğinde büro ortamında çalışabilirler. Yiyecek içecek hizmeti veren ortamlarda çalıştıkları için temiz, düzenli, sağlıklı ve hijyen kurallarına uyulan mekanlarda çalışmaktadırlar. Yapılan işler insan beslenmesi ve hizmet ile ilgili olduğundan hem bireysel hem de insanlarla iletişim içinde çalışmaktadır.

AŞÇILAR: Mutfaklarda görev yapar. İş başında mesleklerinin gerektirdiği özel kıyafetleri giyerler. Meslek elemanları işverenle, aşçıbaşı, aşçı yardımcıları, komi ve garsonlarla iletişimde bulunurlar.
- Konaklama işletmelerinin yiyecek içecek ünitelerinde,
- Pastanelerde,
- Özel ve kamu kuruluşlarının (hastane, okul, işyeri, fabrika, ordu vb.) mutfaklarında,
- Kafeterya, bar ve restoranlarda,
- Yemek fabrikalarında,
- Ulaşım araçlarının yiyecek içecek ünitelerinde vb. yerlerde çalışabilirler.

PASTACILAR: Pastane mutfaklarında görev yapar. İş başında mesleklerinin gerektirdiği özel kıyafetler giyerler. Meslek elemanları işverenle, pastacı yardımcıları ile pastacı çırakları ve garsonlarla iletişimde bulunur.
- Konaklama işletmelerinin yiyecek içecek ünitelerinde,
- Pastanelerde,
- Unlu mamül üreten fırınlarda,
- Kafeterya ve restoranlarda çalışırlar.

SERVİS ELEMANLARI: Yiyecek içecek servisi yapılan mekanlar da görev yapar. İşbaşında mesleklerinin gerektirdiği özel kıyafetleri giyerler. Meslek elemanları; işverenle, restoran müdürü, restoran şefi, aşçıbaşı, pastacı, aşçı ve pastacı yardımcıları, komiler ve temizlik elemanları ile iletişimde bulunurlar.
- Konaklama işletmelerinin yiyecek içecek ünitelerinde,
- Pastanelerde,
- Kurum mutfaklarında,
- Kafeterya, bar ve restoranlarda,
- Ulaşım araçlarının yiyecek içecek ünitelerinde,
- Eğlence yerlerinde çalışabilirler.

BARMEN/BARMAİD: İçecek servisinin yapıldığı açık ve kapalı mekanlarda görev
yaparlar. Çalışma ortamı temiz, düzenli, zaman zaman kalabalık ve gürültülüdür. İş ayakta yapılır. İş başında mesleklerinin gerektirdiği özel kıyafetleri giyerler. Görevi sırasında misafirlerle oldukça yoğun iletişim hâlindedirler. Meslek elemanları işverenle, barlar şefi, bar kaptanı, bar garsonları ile iletişimde bulunurlar.
- Barlarda,
- Konaklama işletmeleri ve restoranlarında,
- Eğlence yerlerinde çalışabilirler.

HOST/HOSTESLER: Fuarlar, kongreler, oteller ve uçaklar da görev yapar. İş başında mesleklerinin gerektirdiği özel kıyafetleri giyerler. Meslek elemanları işverenle, ast/üst personelle, yolcu/misafirlerle iletişimde bulunurlar.
- Resmi-özel havayolları ve yabancı havayollarında,
- Fuarlar, sergiler, oteller, mağazalar, açık hava mekanlarında, büro hizmetleri ortamında çalışabilirler.

 E. İŞ BULMA İMKANLARI

Bu alanlardan  mezun olanlar, Konaklama işletmelerinde, yiyecek içecek ünitelerinde, Pastanelerde, Özel ve kamu kuruluşlarının (hastane, okul, işyeri, fabrika, ordu vb.) mutfaklarında, Yemek fabrikalarında, Ulaşım araçlarının yiyecek içecek ünitelerinde vb. yerlerde çalışabilirler. Unlu mamul üreten fırınlarda, kurum mutfaklarında, ulaşım araçlarının yiyecek içecek ünitelerinde, eğlence yerlerinde, resmi-özel havayollarında, fuarlar, sergiler, oteller, mağazalarda iş bulabilirler. Ayrıca, mutfağı, pastaneleri olan işletmeler ile yiyecek ve içecek hizmeti veren iş yerlerinde görev alabilirler. Ayrıca fuar/kongre Host/Hostesleri, otel ve havayollarında ilgili departmanlarında iş bulma imkanına sahiptir.

F. EĞİTİM VE KARİYER İMKANLARI

Bu mesleklerin eğitimi; Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Liselerinde, Anadolu
Meslek ve Meslek Liselerinde verilmektedir.. Liseden sonra, yüksek öğrenime geçiş sınavını başaranlar lisan programlarına devam edebilirler ya da meslek yüksek okullarının ilgili bölümüne sınavsız geçiş yapabilirler. Meslek yüksek okulunu bitirenler, dikey geçiş sınavı ile lisans programlarına geçebilirler. Meslek liselerinin “ön büro ve kat elemanı dallarından mezun olanlar, istedikleri takdirde, Turizm ve Otel İşletmeciliği, Turizm ve seyahat işletmeciliği, Aşçılık, Hazır Yemek ve Aşçılık, Turizm Animasyonu ön lisans programlarına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Ayrıca Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girip ilgili bölümlere yerleştirilebilirler.

KAYNAKÇA :

http://www.meb.gov.tr
http://www.iskur.gov.tr
http://www.osym.gov.tr
http://www.tse.org.tr
http://www.tbv.org.tr
http://www.megep.gov.tr
http://www.die.gov.tr
http://www.calisma.gov.tr
http://www.tarim.gov.tr
http://www.turizm.gov.tr
http://www.kultur.gov.tr